สังขชาดก

สังขชาดก

ณ แคว้นกาสี อันเป็นดินแดนแห่งความเจริญรุ่งเรือง เมื่อครั้งอดีตกาล พระโพธิสัตว์ได้บังเกิดเป็นสังข์ทองคำอันวิจิตรงดงาม อาศัยอยู่ในมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ สังข์ทองคำองค์นี้มิใช่สังข์ธรรมดา แต่เป็นสังข์ที่มีเสียงอันไพเราะกังวาน สามารถขับไล่สิ่งชั่วร้าย และนำพาความสงบสุขมาสู่สรรพสัตว์

ในมหาสมุทรแห่งนั้น มีเหล่านาคผู้ทรงอิทธิฤทธิ์อาศัยอยู่มากมาย รวมทั้งพญานาคราชผู้ยิ่งใหญ่ ในบรรดานาคเหล่านั้น มีนาคตนหนึ่งซึ่งมีจิตใจอันโฉดเขลาและละโมบ ไม่เคยพอใจในสิ่งที่ตนมี

วันหนึ่ง นาคตนนั้นได้ยินเสียงอันไพเราะของสังข์ทองคำดังแว่วมาแต่ไกล มันรู้สึกประทับใจและอยากได้สังข์นั้นมาครอบครอง

“โอ้โห! เสียงอะไรช่างไพเราะนัก! ถ้าข้าได้สังข์นี้มาครอบครอง คงจะสง่างามยิ่งนัก” นาคตนนั้นรำพึง

มันจึงไปทูลลาพญานาคราชว่า “ข้าพเจ้าจะไปเที่ยวชมมหาสมุทรอันไกลโพ้น” พญานาคราชก็อนุญาต

นาคตนนั้นจึงออกเดินทาง มุ่งหน้าไปยังที่ที่ได้ยินเสียงสังข์ทองคำ มันว่ายน้ำไปตามเสียงนั้น จนกระทั่งพบกับพระโพธิสัตว์ในร่างสังข์ทองคำ

“เจ้านี่เองหรือ! สังข์ทองคำ!” นาคตนนั้นกล่าวเสียงดัง “ข้ามาเพื่อจะนำเจ้าไปอยู่กับข้า”

พระโพธิสัตว์ในร่างสังข์ทองคำ ได้ยินดังนั้นก็ตกใจ แต่ก็ยังคงมีสติ “ท่านนาคผู้ยิ่งใหญ่ เหตุใดท่านจึงทำเช่นนี้เล่า ข้าเป็นเพียงสังข์ที่อาศัยอยู่ในมหาสมุทรแห่งนี้”

“ข้าต้องการเจ้า!” นาคตนนั้นกล่าวอย่างหงุดหงิด “อย่าขัดขืนข้า!”

ว่าแล้ว นาคตนนั้นก็ใช้กำลังอันมหาศาลของมัน ค่อยๆ คาบเอาสังข์ทองคำไป

เมื่อพระโพธิสัตว์ถูกนาคนำตัวไป เสียงอันไพเราะที่เคยขับไล่สิ่งชั่วร้าย ก็พลันเงียบหายไป

ขณะนั้นเอง ในมหาสมุทรก็เกิดความปั่นป่วน สัตว์ทะเลทั้งหลายต่างหวาดกลัว ฝูงปลาก็แตกกระจาย คลื่นลมก็พัดแรง

เหล่าเทพยดาผู้พิทักษ์มหาสมุทร สังเกตเห็นความผิดปกตินี้ จึงพากันลงมาสอบถาม

“เกิดอะไรขึ้นในมหาสมุทรเล่า?” เทพองค์หนึ่งถาม

เหล่าสัตว์ทะเลต่างก็ชี้แจงว่า “สังข์ทองคำผู้ขับไล่สิ่งชั่วร้าย ได้หายไปแล้ว!”

เทพยดาเหล่านั้นจึงพากันไปหาพญานาคราช

“ท่านพญานาคราช! สังข์ทองคำได้หายไป! ทำให้มหาสมุทรเกิดความปั่นป่วน!”

พญานาคราชทรงทราบเรื่อง ก็ทรงพิโรธนาคตนนั้นเป็นอย่างยิ่ง “ไอ้เจ้าลูกหลานผู้โฉดเขลา! มันไปทำเรื่องอะไรไว้!”

พญานาคราชจึงสั่งให้เหล่าบริวารไปตามหานาคตนนั้น พร้อมทั้งสังข์ทองคำ

ในที่สุด พวกเขาก็พบนางนาคตนนั้น กำลังพยายามจะนำสังข์ทองคำไปวางประดับในถ้ำของตน

“เจ้า! เจ้าทำอะไรไว้!” นาคตนนั้นถูกตำหนิ

นาคตนนั้นตกใจ และพยายามจะอธิบาย แต่ก็พูดไม่ออก

พญานาคราชเสด็จมาถึงที่เกิดเหตุ ทรงเห็นสังข์ทองคำที่ถูกนำมาอย่างผิดวิธี ก็ทรงกริ้วมาก

“เจ้าจงนำสังข์ทองคำกลับไปคืนที่เดิม!” พญานาคราชสั่ง

นาคตนนั้นจำต้องยอมทำตาม

เมื่อสังข์ทองคำกลับคืนสู่มหาสมุทร เสียงอันไพเราะกังวานก็กลับมาอีกครั้ง ความสงบสุขก็กลับคืนสู่มหาสมุทร สัตว์ทะเลทั้งหลายต่างก็ร่าเริง

พระโพธิสัตว์ในร่างสังข์ทองคำ ได้กลับมาอยู่ในที่ของตนอีกครั้ง และได้เปล่งเสียงอันไพเราะ เพื่อปกป้องมหาสมุทรต่อไป

ส่วนนาคตนนั้น ก็ได้รับการตำหนิจากพญานาคราช และต้องเรียนรู้ถึงผลของการกระทำอันเห็นแก่ตัว

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า การกระทำอันเกิดจากความโลภและความเห็นแก่ตัว ย่อมนำมาซึ่งความเดือดร้อนแก่ตนเองและผู้อื่น การรู้จักพอ และการเคารพสิทธิ์ของผู้อื่น คือสิ่งสำคัญในการอยู่ร่วมกัน